Nipa onkọwe:
Rocio Gaudioso Pedraza ni Olùdarí Ìbáṣepọ̀ Àwùjọ ní Crossref. Pẹ̀lú ìmọ̀ nípa ìdàgbàsókè àti ìṣàyẹ̀wò ìlànà sáyẹ́ǹsì, ó ń ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àwùjọ àwọn olùfúnni owó ní Crossref láti mọ agbára ìwádìí ìnáwó ṣíṣí sílẹ̀ láti ran àwọn ìlérí Open Science lọ́wọ́.
Àwùjọ ìwádìí náà ń ní ìyípadà nínú bí a ṣe ń ṣe àyẹ̀wò àwọn olùwádìí àti àwọn àfikún wọn. Dora, CoARA, Ati awọn Leiden Manifesto ń fún àwọn ilé-iṣẹ́ níṣìírí láti ní ojú ìwòye pípéye nípa iṣẹ́ ìwádìí. Ṣùgbọ́n títúmọ̀ àwọn ìlànà wọ̀nyí sí ìṣe nílò ohun kan tí a sábà máa ń gbójú fò: ètò ìṣiṣẹ́ metadata tó lágbára.
Àyípadà àṣà tí a nílò láti ṣe àtúnṣe ìwádìí ni apá tó ṣòro jùlọ nínú àtúnṣe yìí. Bí àwùjọ ṣe ń lọ sí ṣíṣe àyẹ̀wò onírúurú àbájáde bíi àwọn ìwádìí, sọ́fítíwèsì, ìròyìn ìlànà tàbí àtúnyẹ̀wò àwọn ẹlẹgbẹ́, a tún dojúkọ ìpèníjà mìíràn: kíkọ àkọsílẹ̀, títẹ̀lé, àti pínpín ìwífún yìí ní ọ̀nà tí ó wà ní ìbámu, tí ó sì ṣeé gbẹ́kẹ̀lé.
Láìsí ètò ìṣiṣẹ́ metadata tó lágbára, a máa pàdánù àwọn àlàyé tó ṣe pàtàkì láti ṣe àyẹ̀wò gbogbo àbájáde ìwádìí àti, ní pàtàkì, àjọṣepọ̀ láàárín wọn: owó tí a fi ń san owó lẹ́yìn àpilẹ̀kọ kan, olùkópa nínú iṣẹ́ data, ẹni tí ó ṣe àtúnyẹ̀wò ìtẹ̀jáde kan. Ìṣàyẹ̀wò ìwádìí tó gbéṣẹ́ nílò metadata tí kìí ṣe ohun tó wà nìkan, ṣùgbọ́n bí ó ṣe so pọ̀, ẹni tó ṣẹ̀dá rẹ̀, àti ète tí ó fi ń ṣiṣẹ́.
Crossref jẹ́ àjọ ẹgbẹ́ tí kìí ṣe fún èrè tí iṣẹ́ rẹ̀ ni láti jẹ́ kí ìwádìí rọrùn láti rí, tọ́ka sí, so pọ̀, tún lò ó, àti ṣe àyẹ̀wò rẹ̀. Àwọn ọmọ ẹgbẹ́ máa ń forúkọ sílẹ̀ nípa àwọn ohun ìwádìí láti inú àwọn àpilẹ̀kọ àti àwọn ìtẹ̀jáde ìṣáájú sí àwọn ìwádìí, àwọn àtúnyẹ̀wò ẹgbẹ́, àwọn ẹ̀bùn, àti sọ́fítíwọ́ọ̀kì. Papọ̀, èyí ni ó ń ṣe àsopọ̀ ìwádìí, ìran Crossref fún àkọsílẹ̀ ìmọ̀ tí ó sopọ̀ mọ́ra, tí ó ṣí sílẹ̀ níbi tí ojú ìwé metadata kọ̀ọ̀kan ti ń pèsè àyíká àti àwọn ìjápọ̀ sí àwọn akoonu mìíràn.
Bí àwùjọ ṣe ń ṣe àtúnṣe ìwádìí, awọn iru ẹrọ ti n ṣe afihan awọn aworan imọ gbarale metadata pipe, didara giga, tí a jẹ láti inú àwọn ètò ìṣiṣẹ́ tí ó ṣí sílẹ̀ bíi Crossref. Láìsí metadata, ìsopọ̀ ìwádìí kò le ṣe ohun tí àtúnṣe náà béèrè fún. Pẹ̀lú àwọn ọmọ ẹgbẹ́ wa 24,000, ní gbogbo orílẹ̀-èdè 166, a parapọ̀ ń ṣe àkóso metadata yìí, tí a ń ṣe Crossref's Ìbámu POSI amayederun ipilẹ to lagbara ati ti o gbooro fun ibaraẹnisọrọ iwadii.
Fi metadata sinu apẹrẹ. Nípa fífi àwọn àkíyèsí metadata sínú ìpele ìṣètò iṣẹ́ àkànṣe àkọ́kọ́, àwọn olùfúnni owó lè rí i dájú pé àwọn àbájáde ìwádìí ni a bí tí a lè ṣàwárí, tí a lè bá ara wọn ṣiṣẹ́ pọ̀, tí a sì ti múra tán fún àyẹ̀wò tó ṣe kedere ju àwọn ìwọ̀n ìbílẹ̀ lọ nígbà tí àkókò bá tó. Ikede Ilu Barcelona ati forukọsilẹ metadata inawo nipasẹ awọn eto bii Crossref Ètò Ìsopọ̀ Grant, as NWO ati FWF ti ṣe.
Gba ati ṣe atilẹyin fun awọn amayederun ti o ṣii. Dídókòwò sí àwọn ètò ìṣiṣẹ́ tí àwùjọ ń darí jẹ́ ohun tí ó ṣeé lò àti ọ̀rọ̀ ìgbẹ́kẹ̀lé. Bí àwọn olùfúnni owó ṣe ń béèrè fún àwọn olùfúnni owó láti jẹ́ kí ìwádìí ṣí sílẹ̀ kí ó sì rọrùn láti lò, wọ́n lè ṣe àwárí nípa ṣíṣí àti pínpín àwọn ìwífún owó tiwọn. Ìbáṣepọ̀ ìlànà-ìṣe ìṣètò yìí ń jẹ́ kí ìṣàyẹ̀wò tó péye túbọ̀ péye, ó sì ń fi ìfaradà sí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ṣíṣí sílẹ̀ hàn, ó ń rí i dájú pé gbogbo ènìyàn ní àwùjọ lè rí ìwífún tí àwọn ìṣàyẹ̀wò àti ìpinnu pàtàkì wà lórí rẹ̀, fún ète ìfọkànsìn àti ìjẹ́rìí.
Nbeere fun iṣakoso metadata jakejado igbesi aye iṣẹ akanṣe naa. Àwọn olùfúnni owó gbọ́dọ̀ kọ́ ìtọ́jú metadata sínú àdéhùn ìrànlọ́wọ́ kí wọ́n sì pín àwọn ohun èlò fún ìtọ́jú data tí ń lọ lọ́wọ́, kí wọ́n rí i dájú pé metadata wà ní ìsinsìnyí àti pé ó yẹ fún ète láti ìbẹ̀rẹ̀ títí dé ìtọ́jú fún ìgbà pípẹ́.
Àwọn ìwádìí lórí ìkànnì lè dà bí ohun tí a kò lè rí ní ìpìlẹ̀ ìbánisọ̀rọ̀ àwọn onímọ̀ nípa ìmọ̀, ṣùgbọ́n ó jẹ́ kókó pàtàkì tí ó so onírúurú àfikún ìwádìí tí a fẹ́ mọ̀ mọ́. Nígbà tí àwọn olùfúnni owó, àwọn ilé-iṣẹ́, àwọn olùwádìí, àti àwọn olùpèsè ètò ìṣẹ̀dá bá fi ara wọn fún àwọn ìṣe ìwádìí lórí ìkànnì, wọ́n máa ń jẹ́ kí a yí ìyípadà pàtàkì kan padà nínú bí a ṣe ń lóye iṣẹ́ àti bí a ṣe ń san án fún àwọn onímọ̀ nípa ìmọ̀ ...
Nípa fífi owó sínú dídára metadata lónìí, nípasẹ̀ ìlànà, ìṣe, àti ìkópa nínú ètò ìṣẹ̀dá tí ó ṣí sílẹ̀, a fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀ fún àṣà tí ó ṣe kedere síi àti tí ó bá àwọn ìlànà sáyẹ́ǹsì tí ó ṣí sílẹ̀ mu. Àtúnṣe tí a ń wá wà ní ìkáwọ́, ṣùgbọ́n ó nílò kí gbogbo wa mọ̀ pé metadata kì í ṣe èrò ẹ̀yìn; ó jẹ́ ilẹ̀ tí a fi ń kọ́ ètò tí ó dára jù.
be
Alaye naa, awọn imọran ati awọn iṣeduro ti a gbekalẹ ninu awọn bulọọgi alejo wa jẹ ti awọn oluranlọwọ kọọkan, ati pe ko ṣe afihan awọn iye ati awọn igbagbọ ti Igbimọ Imọ-jinlẹ Kariaye.
Fọto nipasẹ Markus winkler on Imukuro
Ka diẹ sii nipa Apejọ ISC lori Titẹjade ati Igbelewọn Iwadi Ka siwaju sii nipa Njẹ a n kọ eto imọ agbaye fun agbaye ti a ni tabi fun agbaye ti a n gbiyanju lati ṣẹda? Ka siwaju sii nipa Akopọ Imọ-jinlẹ Ṣiṣi: Ṣiṣe awọn titẹjade iṣaaju ka iye Ka siwaju sii nipa Akopọ Imọ-jinlẹ Ṣiṣi: Fifi awọn iwuri Imọ-jinlẹ Ṣiṣi sinu awọn eto iwadii 